ทำไมการวัดผลงานซ่อมบำรุงถึงสำคัญ?
ในยุคที่ทุกวินาทีของการผลิตที่มีค่า คุณเคยสงสัยไหมว่า องค์กรชั้นนำประเมินประสิทธิผล ของงานซ่อมบำรุงด้วยอะไร?
เพราะการวัดผลงานซ่อมบำรุงที่แม่นยำ ไม่ได้จำกัดอยู่แค่การ ‘ซ่อมเสร็จ’ แต่คือการใช้ตัวเลขเหล่านี้ในการวางแผนเพื่อลดการสูญเสีย และเพิ่มความน่าเชื่อถือของเครื่องจักร ….. วันนี้เรามาทำความเข้าใจ 3 ตัวชี้วัดสำคัญ ที่ช่วยแปลงข้อมูลการซ่อมบำรุงให้กลายเป็นแผนกลยุทธ์ เพื่อเพิ่มกำไรในอนาคต
01 : MTBF (Mean Time Between Failures) - เวลาเฉลี่ยระหว่างความล้มเหลว
คือ เวลาเฉลี่ยที่เครื่องจักรทำงานได้โดยไม่มีการเสีย นับตั้งแต่ซ่อมเสร็จครั้งหนึ่งจนถึงล้มเหลวครั้งถัดไป
คิดง่าย ๆ ถ้าเปรียบเครื่องจักรเป็นรถยนต์ MTBF คือระยะทางที่วิ่งได้ก่อนจะเข้าศูนย์ซ่อมครั้งถัดไป
สูตรการคำนวณ
MTBF = เวลาการทำงานทั้งหมด/จำนวนครั้งที่เสีย
ตัวอย่าง
บริษัทผลิตชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์แห่งหนึ่งมีเครื่องจักรที่
- ทำงานรวม 2,400 ชั่วโมง/เดือน
- เสีย 6 ครั้ง
= 2,400/6 = 400 ชั่วโมง
: หมายความว่า เครื่องจักรทำงานได้เฉลี่ย 400 ชั่วโมง ก่อนจะเกิดปัญหาครั้งถัดไป
———————
เป้าหมาย
– ตัวเลขที่สูงขึ้น = เครื่องจักรแข็งแรงและเชื่อถือได้มากขึ้น
– แสดงถึงคุณภาพของการบำรุงรักษาเชิงป้องกัน (Preventive Maintenance)
– ช่วยวางแผนการผลิตได้แม่นยำขึ้น
02: MTTR (Mean Time To Repair) - เวลาเฉลี่ยในการซ่อมแซม
คือ ระยะเวลาเฉลี่ยที่ต้องใช้ในการซ่อมแซม นับตั้งแต่ช่างเริ่มดำเนินการซ่อมจนกระทั่งเครื่องจักรกลับมาทำงานได้ตามปกติ
คิดง่าย ๆ เวลาที่ช่างใช้ในการซ่อมจริง ๆ ตั้งแต่เริ่มงานจนเสร็จ
สูตรการคำนวณ
MTTR = เวลาซ่อมแซมรวมทั้งหมด/จำนวนครั้งที่ซ่อม
ตัวอย่าง
โรงงานผลิตอาหารมีการซ่อมเครื่องบรรจุภัณฑ์
- ซ่อมทั้งหมด 15 ครั้ง/เดือน
- ใช้เวลารวม 60 ชั่วโมง
= 60/15 = 4 ชั่วโมง
: หมายความว่า การซ่อมแต่ละครั้งใช้เวลาเฉลี่ย 4 ชั่วโมง
———————
เป้าหมาย
– ตัวเลขที่ต่ำลง = ซ่อมเร็วขึ้น มีทักษะ และความพร้อมมากขึ้น
– แสดงถึงประสิทธิภาพของทีมช่าง และระบบสนับสนุน
– ลด Downtime และเพิ่มเวลาการผลิต
03 : MWT (Mean Waiting Time) - เวลาเฉลี่ยในการรอคอย
คือ ระยะเวลาเฉลี่ยที่เครื่องจักรหยุดรอการซ่อมแซม นับตั้งแต่มีการแจ้งปัญหาจนกระทั่งช่างเริ่มดำเนินการซ่อมจริง
คิดง่าย ๆ เวลาที่เสียไปกับการรอ ก่อนที่จะเริ่มซ่อมได้
สาเหตุที่ทำให้ต้องรอ
- – ช่างกำลังซ่อมเครื่องอื่นอยู่
- – ต้องสั่งซื้ออะไหล่จากต่างประเทศ
3. – รอผู้บริหารอนุมัติงบประมาณ
4. – ต้องการช่างที่มีความชำนาญเฉพาะด้าน
สูตรการคำนวณ
MWT = เวลารอคอยรวมทั้งหมด/จำนวนครั้งที่แจ้งซ่อม
ตัวอย่าง
โรงงานผลิตยานยนต์มีการแจ้งซ่อมเครื่องปั๊ม
- แจ้งซ่อมทั้งหมด 20 ครั้ง/เดือน
- รอคอยรวม 100 ชั่วโมง
=100/20=5 ชั่วโมง
: หมายความว่า ต้องรอเฉลี่ย 5 ชั่วโมง ก่อนจะเริ่มซ่อมได้
———————
เป้าหมาย
– ตัวเลขที่ต่ำลง = การบริหารจัดการอะไหล่และบุคลากรมีประสิทธิภาพมากขึ้น
– แสดงถึงความพร้อมของระบบสนับสนุนการซ่อมบำรุง
– ลดเวลา Downtime ที่ไม่จำเป็น
บทบาทของระบบ CMMS เครื่องมือแห่งการเปลี่ยนแปลง
คือระบบซอฟต์แวร์จัดการงานซ่อมบำรุงที่มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการเปลี่ยนกิจกรรมการซ่อมบำรุงประจำวันให้เป็นข้อมูลเชิงกลยุทธ์
เก็บข้อมูลอย่างไร?
การบันทึก MTBF
─ บันทึกเวลาเริ่มทำงานของเครื่อง
─ ติดตามระยะเวลาการทำงานต่อเนื่อง (Run Time)
─ บันทึกเหตุการณ์เมื่อเครื่องเสีย
─ คำนวณ MTBF อัตโนมัติ
การบันทึก MTTR
─ บันทึกเวลาที่ช่างเริ่มซ่อม
─ ติดตามความคืบหน้าของงาน
─ บันทึกอะไหล่ที่ใช้
─ บันทึกเวลาที่ซ่อมเสร็จ
─ คำนวณ MTTR อัตโนมัติ
การบันทึก MWT
─ บันทึกเวลาที่แจ้งปัญหา
─ ติดตามสถานะการรอคอย
─ บันทึกเวลาที่เริ่มซ่อม
─ คำนวณ MWT อัตโนมัติ
ความแม่นยำของข้อมูลใน CMMS จึงเป็นพื้นฐานสำคัญที่สุดในการคำนวณ KPIs เหล่านี้ และนำไปสู่การตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ที่แม่นยำ